Sinds twee weken ben ik in het blijde bezit van het Engelstalige boek “iPads Special Needs” en wil dit graag bij de lezers van dit blog onder de aandacht brengen. De schrijver van dit boek is Sami Rahman die naar eigen zeggen de iPad zeer succesvol heeft ingezet bij zijn twee gehandicapte kinderen. In een uitvoerig boek van ongeveer 330 bladzijden en 240 foto’s brengt hij alle kennis rondom de inzet van de iPad voor mensen met een beperking bijeen. Centraal staat hoe je de iPad doeltreffend als hulpmiddel kunt inzetten in een onderwijskundige en therapeutische context. Het boek is geschreven voor ouders, leerkrachten en therapeuten en behandelt de inzet bij kinderen en volwassenen met een cognitieve, auditieve, visuele, motorische en/of psychologische beperking.
Het boek begint met allerlei praktische zaken waar je op moet letten bij de aanschaf van een iPad en welke accessoires je eventueel nodig hebt zoals switches, een speciale hoes, stylus, keyguard enzovoort. Allerlei handicapspecifieke instellingen en opties worden stap voor stap uitgelegd, zodat de iPad optimaal ingesteld kan worden. Deze informatie wordt ondersteund door checklists waar de lezer relevante zaken op kan aanvinken.
Daarnaast zoomt het boek in op hoe je een opbouw kunt maken in de oefeningen om bepaalde ontwikkelingsdoelen te behalen. Een groot aantal apps die in het boek genoemd worden zijn ingedeeld in diverse categorieën zoals actie-reactie, communicatie, leren, expressie, informatie verwerven, enzovoort.
Afgezien van de Engelse taal is dit boek zeer bruikbaar in de Nederlandse context voor zowel ouders en leerkrachten die overwegen om een iPad in te zetten, maar ook als naslagwerk voor de gevorderde iPadgebruiker. Je kunt zowel een papieren als een digitale versie bestellen. Voor meer informatie klik hier.
In opdracht van het Ministerie van Onderwijs in Engeland zijn er een aantal korte video case studies gemaakt over het effect van ondersteunende technologie in het onderwijs. Niet de technologie maar de onderwijskundige inzet staat centraal in een negental videofragmenten:
Een basisschoolleerling die door middel van een iPod Touch communiceert met haar omgeving.
Een motorisch beperkte leerling uit het basisonderwijs die door middel van een alternatief toetsenbord en aangepaste muis gebruikt de computer als lees- en schrijfhulpmiddel kan gebruiken.
Een verlamde basisschoolleerling die door middel van oogbesturing een computer kan bedienen en op die manier het onderwijs kan volgen.
Een autistische leerling uit het voortgezet speciaal onderwijs die gebruik maakt van een ‘voice output systeem’ en daardoor eenduidig kan communiceren met zijn omgeving.
Een meervoudig bepeperkte leerling in het speciaal voortgezet onderwijs die door middel van tweeknopsbediening allerlei eenvoudige onderwijsactiviteiten kan uitvoeren.
Een ernstig motorisch beperkte student aan de universiteit die doormiddel van ondersteunende technologie in staat is om haar studie te volgen.
De video’s zijn gemaakt door het Engelse Ace Centre, een onafhankelijk expertisecentrum op het gebied van ondersteunende technologie. Voor alle videofragmenten en een uitvoerige beschrijving per case studie klik hier.
Het project Click-East (Computer-based Learning in Children: the Edinburgh Autism Social-attention Trial) heeft een app ontwikkeld voor kinderen met autisme waarmee ze sociale en communicatieve vaardigheden op een leuke manier kunnen aanleren: FindMe. Ik noemde deze app eerder in Autisme en apps, maar deze extra informatie op de website van Click-East is zeer de moeite waard. Vandaar nogmaals aandacht voor FindMe. Er wordt trouwens ook nagedacht over een commerciële versie van de app waarin je kunt kiezen uit meerdere talen. Hopelijk ook Nederlands!
De laatste maanden is er weer flink aan Picto-Selector gesleuteld. Steeds meer scholen maken gebruik van deze gratis software, waarbij het prettig is dat ouders ook zelf over de software kunnen beschikken.
mogelijkheid voor centrale database en synchronisatie tussen databases
eenvoudig zoeken in picto-lijst, eventueel met gebruik van catagoriën
klok en time timer picto
picto-bladen met een zelf gekozen aantal rijen en kolommen, of compleet flexibel zelf bepalen waar en hoe groot de pictogrammen moeten worden geplaatst
eenvoudig kleuren en achtergronden aanpassen in picto’s.
De website bevat video’s om de verschillende mogelijkheden visueel uit te leggen.
Een aantal leerlingen in het speciaal onderwijs zijn aangewezen op het gebruik van 1 of 2 knoppen om software op de computer te bedienen vanwege hun motorische, intellectuele en/of visuele beperking. Het valt voor leerkrachten en ouders vaak niet mee om dit op een goede manier aan te leren en te organiseren. Dit komt m.i. omdat informatie over dit onderwerp schaars is. De Engelse firma www.inclusive.co.uk doet een poging om hier verandering in te brengen door het naslagwerk “Switch Progression Road Map” gratis uit te brengen. In deze publicatie van 60 bladzijden beschrijft Ian Bates, op basis van zijn jarenlange ervaring in het speciaal onderwijs, hoe je switches kunt inzetten in het onderwijsleerproces voor deze leerlingen.
De volgende zaken komen o.a. aan bod:
vaststellen beginsituatie van leerling
bepalen leerroute van leerling
uitwerking van de leerlijn in concrete oefeningen
didactische aanwijzingen voor de leerkracht
uitgewerkte voorbeelden van activiteiten
registratiemodel van de behaalde vaardigheden
overzicht van mogelijk te gebruiken software en hardware
De meeste informatie uit deze Engelstalige publicatie is ook van toepassing op de Nederlandse situatie.
Sinds kort is er een nieuw softwarepakket op de markt waarmee je op een eenvoudige manier overlays kunt maken voor de meest gangbare communicatiemiddelen. Dit programma onderscheidt zich van reeds bestaande pakketten door zijn gebruiksvriendelijkheid en uitvoerige bibliotheek met afbeeldingen en templates.
Op de website www.ikkannietpraten.be staat een overzicht van alle hulpmiddelen die je kunt gebruiken voor iedereen die door een ongeval, ingreep of ziekte van de ene op de andere dag niet meer kan praten. Hoewel deze website in eerste instantie gericht is op artsen, verplegend personeel en de directe omgeving van een patiënt kan de overzichtelijke informatie ook interessant kan zijn voor het speciaal onderwijs.
Je kunt uit 4 verschillende categorieën een hulpmiddel selecteren voor iemand met een communicatieprobleem:
1 cognitief als motorisch geen problemen
2 cognitief beperkt
3 motorisch beperkt
4 cognitief en motorisch beperkt
Op de website van de Radboud Universiteit Nijmegen staat een artikel over de iPad App KlikPraat. Deze app is ontwikkeld door prof. Peter Desain van het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour van deze universiteit.
Het ondersteunt multiple-choice conversaties voor mensen die niet meer kunnen praten, met name ALS patienten. KlikPraat maakt het mogelijk om over de dagelijkse verzorging en emoties te spreken, afspreken om iets te gaan ondernemen, en uit te leggen aan een buitenstaander wat ALS is. De zinnen worden getoond en uitgesproken. De stem is te kiezen. Eventueel wordt de weergave op het scherm gedraaid voor de gesprekspartner. De gebruiker moet nog wel een iPad kunnen aantikken, maar met gebruik van de scan mode is een enkele aangepaste schakelaar genoeg om de conversatie te bedienen. Momenteel werkt men aan de rechtstreekse besturing met hersenactiviteit.
Acht zorgorganisaties spreken de intentie uit voor samenwerking in Link4All. De nieuwe stichting bundelt de kennis op het gebied van digitale communicatie voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of meervoudige beperking. Initiatiefnemers van de samenwerking zijn Stichting Bartiméus en Ookjij.nl die 6 jaar geleden begonnen met B-Link voor de bewoners van Bartiméus in Doorn.
Link4All gaat de kennis bundelen en digitale cliëntcommunicatie verder ontwikkelen. De initiatieven van de deelnemers worden op elkaar afgestemd. Het streven is dat meer organisaties in de gehandicaptenzorg zich aansluiten bij dit initiatief, zodat digitale cliëntcommunicatie zich als een olievlek door de gehele gehandicaptensector zal uitbreiden. Deelnemende organisaties zijn Amerpoort, Bartiméus, Baalderborg Groep, ‘s Heerenloo, Koninklijke Visio, Ookjij.nl, Pameijer, Steinmetz | de Compaan en Tragel Zorg. Link4All start met een groot portfolio aan producten en diensten die ontwikkeld zijn door de deelnemende organisaties.
De Engelse stichting “Drake Music” houdt zich al enige jaren bezig met het toegankelijk maken van muziekonderwijs voor leerlingen met een beperking. Ze kregen een paar jaar terug veel bekendheid door de ernstig verlamde Charlotte White klassieke werken van Bach te laten spelen. Zie hier het filmpje waar ze de Cello Suite No. 1, Prelude van Bach speelt met behulp van de soundbeam. klik hier
In hun nieuwste project “Sing Up” demonstreren ze hoe je leerlingen met meervoudig beperking muziektherapie kunt geven door gebruik te maken van standaardtoepassingen zoals bijvoorbeeld “Big Macks” en communicatiesoftware.
Op hun website staan nog meer inspirerende voorbeelden hoe je muziek toegankelijk kunt maken. klik hier
Sinds twee weken ben ik in het blijde bezit van het Engelstalige boek “iPads Special Needs” en wil dit graag bij de lezers van dit blog onder de aandacht brengen. De schrijver van dit boek is Sami Rahman die naar eigen zeggen de iPad zeer succesvol heeft ingezet bij zijn twee gehandicapte kinderen. In een uitvoerig boek van ongeveer 330 bladzijden en 240 foto’s brengt hij alle kennis rondom de inzet van de iPad voor mensen met een beperking bijeen. Centraal staat hoe je de iPad doeltreffend als hulpmiddel kunt inzetten in een onderwijskundige en therapeutische context. Het boek is geschreven voor ouders, leerkrachten en therapeuten en behandelt de inzet bij kinderen en volwassenen met een cognitieve, auditieve, visuele, motorische en/of psychologische beperking.
Geplaatst door Dick Lunenborg 
